Các mẹo dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh Các mẹo dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh

Các mẹo dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh

Các mẹo dinh dưỡng cho trẻ nhỏ

Nhu cầu dưỡng chất và năng lượng của trẻ luôn thay đổi qua mỗi giai đoạn tăng trưởng và phát triển. Quan trọng là cần đảm bảo cho con bạn nhận được tất cả dưỡng chất cần thiết để hỗ trợ mỗi giai đoạn phát triển. Cũng như nhu cầu về năng lượng, nhu cầu của trẻ về protein, vitamin và khoáng chất cũng tăng theo độ tuổi.

0–6 tháng: Trong 6 tháng đầu đời, sữa mẹ - hoặc sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh nếu bạn không nuôi con bằng sữa mẹ - cung cấp đủ tất cả dinh dưỡng, năng lượng và chất lỏng cho nhu cầu tăng trưởng của trẻ. Nên cho trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn hoặc dùng sữa công thức cho đến 6 tháng tuổi.

6–12 tháng tuổi: Từ khoảng 6 tháng tuổi bạn có thể bắt đầu cho trẻ ăn thức ăn dặm nhằm cung cấp cho trẻ thêm dưỡng chất mà trẻ cần ở giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

12–24 tháng: Khi trẻ đã quen với việc ăn dặm, nên cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm để đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng. Trẻ mới biết đi thường ăn uống kén chọn, và có thể bạn cần cho trẻ làm quen với thực phẩm mới từ 8-15 lần trước khi trẻ chấp nhận món ăn đó.

Con của bạn sẽ bắt đầu có biểu hiện sẵn sàng ăn dặm vào khoảng 6 tháng tuổi. Khi con bạn sẵn sàng ăn dặm, bạn có thể để ý thấy trẻ:

  • Kiểm soát đầu và cổ tốt và có thể ngồi thẳng khi được hỗ trợ
  • Mất "phản xạ đẩy vật cứng", tức là trẻ ngừng dùng lưỡi đẩy mọi thứ ra khỏi miệng.
  • Nhu cầu ăn đang tăng, và có vẻ vẫn đói ngay sau khi bú mẹ hoặc bú bình
  • Có biểu hiện thích thú với thức ăn, ví dụ nhìn vào thức ăn trên đĩa hoặc quan sát bạn ăn
  • Với tay lấy thức ăn của bạn
  • Mở miệng khi bạn đút thức ăn bằng thìa
  • Làm động tác nhai bằng miệng

Quan trọng là bạn cần nhớ rằng thức ăn dặm không thay thế được sữa mẹ hoặc sữa công thức. Con của bạn cần sữa mẹ và/hoặc sữa công thức cùng với thức ăn dặm cho đến khi đạt ít nhất 12 tháng tuổi. Nếu thức ăn dặm được dùng thay thế sữa mẹ hoặc sữa công thức quá sớm, con của bạn có thể bị thiếu hụt những dưỡng chất quan trọng.

Bắt đầu từ 6 tháng tuổi, bạn có thể bắt đầu cho trẻ làm quen với thức ăn dặm và từ từ cai sữa mẹ hoặc sữa bình. Khi bạn quyết định cho trẻ làm quen với thức ăn dặm, nên chờ đến thời điểm bạn không bị vội vã để cả ̀mẹ và con cảm thấy thư giãn.

Thông thường, bạn sẽ bắt đầu cho trẻ ăn bột ăn dặm hoặc bột ngũ cốc tương tự, nhưng với hầu hết các bé, bạn có thể bắt đầu bằng bất kỳ loại thức ăn đặc xay nhuyễn nào. Một số loại thay thế tốt cho bột ăn dặm là chuối, khoai lang, bí đỏ, táo, đào hoặc lê xay nhuyễn.

Hãy thử các cách sau khi bạn cho con làm quen với thức ăn dặm:

  1. Trước khi cho con làm quen với thức ăn dặm, hãy cho trẻ bú mẹ hoặc sữa công thức như bình thường để thỏa mãn cơn đói và giúp trẻ thư giãn. Trẻ vẫn còn khả năng ăn thêm thức ăn mới sau khi bú.
  2. Nếu bạn quyết định bắt đầu bằng bột ăn dặm, hãy trộn chung với sữa mẹ hoặc sữa công thức. Mùi và vị quen thuộc sẽ khuyến khích trẻ thử thức ăn.
  3. Hãy đút cho trẻ một hoặc hai thìa thức ăn xay nhuyễn. Bắt đầu bằng một lượng nhỏ ở đầu thìa nhựa mềm.
  4. Nếu con bạn không tỏ ra hứng thú khi ăn bằng thìa, hãy kiên nhẫn. Hãy để trẻ ngửi và nếm thức ăn để làm quen với món ăn, hoặc đợi lần khác và thử lại.
  5. Bắt đầu cho trẻ ăn thức ăn dặm mỗi ngày một lần vào thời điểm thuận tiện cho trẻ. Đầu tiên trẻ có thể không ăn nhiều, nhưng khi quen dần trẻ sẽ ăn nhiều hơn. Khi lượng thức ăn con bạn ăn tăng dần, hãy thêm một cữ ăn dặm nữa.
  6. Cho trẻ làm quen với từng món một. Cho trẻ làm quen với thức ăn mới một lần sau mỗi 3-4 ngày để giúp trẻ làm quen với hương vị mới và để loại trừ trường hợp dị ứng hoặc bất dung nạp thực phẩm.

Một cách khác đang phổ biến hiện nay là cho bé ăn dặm tự chủ. Ý tưởng chính của việc trẻ ăn dặm tự chủ chính là để trẻ tự kiểm soát những gì mình ăn ngay từ lúc bắt đầu. Thức ăn của trẻ ăn dặm tự chủ chính là những gì gia đình đang ăn, chứ không phải là "thực phẩm dành riêng cho trẻ" cụ thể.

Nếu bạn quyết định thử cho trẻ ăn dặm tự chủ, quan trọng là bạn cần nấu thực phẩm đến khi mềm, cắt thực phẩm thành những miếng rất nhỏ và quan sát trẻ thật kỹ để đảm bảo trẻ không bị hóc.

Khi con của bạn cai sữa mẹ hoặc sữa công thức, trẻ sẽ cần ngày càng nhiều dinh dưỡng từ thức ăn thô. Việc duy trì trữ lượng sắt cho trẻ là đặc biệt quan trọng khi trẻ bắt đầu chuyển sang ăn dặm, vì trước khi đạt 6 tháng tuổi trữ lượng sắt trẻ có từ trong bụng mẹ sẽ bắt đầu giảm.

  • Hãy cho con bạn ăn những thực phẩm giàu sắt và kẽm, như bột ăn dặm dành cho trẻ sơ sinh có bổ sung sắt, thịt heo và gia cầm xay nhuyễn, đậu phụ nấu chín và các loại đậu/đậu nành/đậu lăng.
  • Hãy cho con bạn ăn thật nhiều thức ăn nguyên hạt, tự nhiên, chưa qua chế biến và tránh những món ăn nghèo dinh dưỡng như bánh ngọt, bánh quy hoặc khoai tây chiên.
  • Các sản phẩm từ sữa bò như một lượng nhỏ sữa chua béo, bánh trứng và phô mai có thể dùng cho trẻ ăn, nhưng tránh uống sữa bò trước khi trẻ được 12 tháng tuổi. Tất cả sữa được sử dụng phải qua tiệt trùng.
  • Hãy cho trẻ ăn trái cây nguyên dạng thay vì uống nước ép. Tránh nước ép trái cây vì chúng chứa nhiều đường.
  • Đừng thêm đường hoặc mật ong vào đồ ăn của trẻ. Tránh các đồ ăn/đồ uống có đường.
  • Đừng thêm muối vào đồ ăn của trẻ. Đây là một vấn đề an toàn quan trọng vì thận của trẻ cần thời gian để hoàn thiện và không có khả năng lọc quá nhiều muối.
  • Tránh các loại quả hạch, hạt hoặc thực phẩm cứng tương tự để giảm nguy cơ hóc.
  • Vẫn cho ăn nếu trẻ bị ốm, và cho ăn nhiều hơn sau mỗi lần ốm. Hãy cho con bạn uống thật nhiều nước nếu trẻ bị tiêu chảy hoặc sử dụng Novalac Diarrhoea để cấp nước cho trẻ.
  • Thỉnh thoảng cho da trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời là đủ để cung cấp cho trẻ đầy đủ lượng vitamin D, nhưng tần suất này thay đổi tùy theo mùa và màu da.

Một số trẻ có thể bị dị ứng thực phẩm trong năm đầu đời. Dị ứng thực phẩm xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ phản ứng với protein thông thường là vô hại trong thực phẩm như thể đó là mối đe dọa. Phản ứng dị ứng là cách thức cơ thể cố gắng chiến đấu với protein thực phẩm "nguy hiểm".

Dị ứng thực phẩm thuộc loại bất kỳ xảy ra với 1 trong 10 trẻ dưới 12 tháng tuổi. Những trường hợp dị ứng thực phẩm phổ biến nhất ở trẻ em là với sữa bò, trứng, các loại quả hạch, hải sản, đậu nành và lúa mì. Đa phần các trẻ sẽ hết dị ứng khi hệ miễn dịch và tiêu hóa được hoàn thiện.

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm có thể xảy ra đột ngột sau khi ăn một loại thực phẩm và thường nổi mẩn, sưng nhẹ ở môi, mắt và mặt trẻ, sổ mũi hoặc nghẹt mũi, hắt hơi hoặc ngứa miệng và rát họng. Đôi khi trẻ có thể buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Trong một số ít trường hợp, trẻ có thể gặp phản ứng nghiêm trọng hơn, khiến trẻ khó thở hoặc bị "nhũn người". Nếu bạn nghi ngờ con mình đang gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng, hãy gọi xe cấp cứu ngay lập tức.

Không phải tất cả phản ứng dị ứng đều xảy ra tức thời vì đôi khi cơ thể của trẻ cần thời gian dài hơn để phản ứng với chất gây dị ứng. Các phản ứng dị ứng chậm xuất hiện thường khó nhận biết, nhưng có thể gây ra trào ngược, đau co thắt, tiêu chảy/táo bón và hoặc phát ban, điều thường gặp ở trẻ bị dị ứng protein trong sữa bò.

Tất cả các triệu chứng này đều thường gặp ở trẻ em, và dị ứng chỉ là một nguyên nhân có thể xảy ra. Nếu bạn nghi ngờ con mình bị dị ứng thực phẩm, hãy trao đổi với bác sĩ để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ có thể tư vấn một chế độ ăn nhằm loại trừ khả năng bất dung nạp thực phẩm để xác định xem con của bạn có đang phản ứng với chất gây dị ứng trong thực phẩm cụ thể nào hay không. Hiện tại, không có cách điều trị dị ứng thực phẩm nào ngoài việc loại bỏ thực phẩm gây dị ứng khỏi chế độ ăn. Rất may mắn là hầu hết các trẻ sẽ dần hết dị ứng thực phẩm.

Superfluous word, should be revised as: Các hướng dẫn của Úc hiện nay khuyến nghị tất cả các trẻ, bao gồm cả trẻ có nguy cơ dị ứng cao, nên được cho ăn những thực phẩm có khả năng gây dị ứng trước 12 tháng tuổi.

Khi bạn sử dụng những thực phẩm này lần đầu, hãy cho trẻ ăn vào buổi sáng để bạn có thể quan sát trẻ và dễ dàng xử trí nếu có phản ứng. Nên bắt đầu bằng cách cho ăn một lượng nhỏ trứng đã nấu chín hoặc bơ lạc. Hãy thử trộn ¼ thìa trẻ em vào thức ăn thông thường của trẻ và dần dần tăng liều lượng nếu trẻ không có phản ứng.

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng dị ứng nào hoặc bất kỳ thay đổi gì về tình trạng sức khỏe của trẻ (ví dụ như trở nên rất khó chịu) ngay sau khi ăn thực phẩm mới, có thể trẻ đã bị phản ứng dị ứng và bạn cần tìm trợ giúp y tế. Với các triệu chứng nghiêm trọng như khó thở hoặc trở nên xanh xao và mềm nhũn, hãy gọi xe cấp cứu ngay lập tức.

Thông tin bổ sung về dị ứng thực phẩm ở trẻ hiện có trên trang web của ASCIA tại địa chỉ www.allergy.org.au